Donde nadie te encuentre

"No puedo hablar bien pero ya se me pasará cuando haya hablado más tiempo. Llevo dos años solo y no sé cantar, así que no me he oído la voz en dos años. Cantar era también peligroso porque podían oírme. Los lobos no hablan ni cantan, por eso siguen vivos en el monte. Yo sé cómo vivir en la montaña, siempre lo he sabido. Lo malo es que no he podido tener animales: ni un perro, ni un gato, ni una oveja. Los animales son buenos, las personas son peores". (Pág.47).

Procedencia de la imagen

  No había leído esta obra de Alicia Giménez Bartlett, galardonada con el Premio Nadal en el año 2011, y debo decir que me ha gustado mucho. El libro trata de reconstruir la historia del maquis Teresa Pla Meseguer y para ello la narración se vale de dos personajes muy diferentes entre sí, Carlos Infante y Lucien Nourissier,  encargados de su búsqueda,así como del relato del propio protagonista.

  El marco temporal es el año 1956, en plena dictadura, por lo que la investigación se topa con muchos inconvenientes (silencio, miedo,amenazas,...) Infante trata de encontrar testimonios que puedan arrojar luz sobre el posible paradero de La Pastora y Nourissier quiere acercarse al personaje. 

   El relato, basado en hechos reales, reconstruye un terrible período de nuestra historia reciente marcado por la intolerancia y la violencia.

   En este ambiente el maquis debe sobrevivir, huyendo constantemente y luchando por mantener su dignidad.

La noche de los tiempos

Time on our hands. Esta é unha frase que se repite nesta extraordinaria novela de Antonio Muñoz Molina, La noche de los tiempos. A historia de amor entre Ignacio Abel, un arquitecto de prestixio que leva unha vida acomodada, despois de ir escalando socialmente, e de Judith Biely, norteamericana, nos momentos previos á Guerra Civil , non nos vai defraudar. As reflexións que aparecen na obra, os personaxes (moitos deles reales como Alberti, Salinas, Moreno Villa,Negrín...), a minuciosidade das descricións, ... van facer que disfrutemos coa lectura desta novela.

"Habla sin moverse y sin apartar los ojos de Judith. Las palabras brotan de su boca con una determinación sin pausa, aunque apenas separa los labios. Habla y no piensa en lo que va a decir y el sonido de su propia voz lo incita a seguir hablando. En las palabras está la furia, no en él". (Páx.910)

• Título: La noche de los tiempos.
• Autor: Antonio Muñoz Molina.
• Editorial Seix Barral, 958 páxinas.

Agustí Centelles, colección particular

Esta é unha das fotografías que podemos atopar en Valladolid ata o vindeiro 29 de agosto nunha exposición sobre a Guerra Civil. O autor das mesmas, Agustí Centelles ( 1909- 1985), un dos iniciadores do fotoxornalismo en España, especializouse nesta temática e conseguiu salvar os seus negativos en varios campos de concentración onde estivo preso. Hoxe podemos ter acceso ao seu traballo grazas aos seus fillos.

Centenario de Miguel Hernández

Acabamos de estudiar en el aula a Miguel Hernández (1910-1942), poeta fundamental de nuestra literatura del que este año se celebra el primer centenario de su nacimiento. Queremos recordar algunos de sus versos y recomendar la lectura de su obra, así como los trabajos de Joan Manuel Serrat basados en ella.

ELEGÍA

(En Orihuela, su pueblo y el mío, se me ha muerto como el rayo Ramón Sijé, con quien tanto quería.)

Yo quiero ser llorando el hortelano

de la tierra que ocupas y estercolas,

compañero del alma, tan temprano.

Alimentando lluvias, caracolas

y órganos mi dolor sin instrumento, ´

a las desalentadas amapolas

daré tu corazón por alimento.

Tanto dolor se agrupa en mi costado,

que por doler me duele hasta el aliento.

Un manotazo duro, un golpe helado,

un hachazo invisible y homicida,

un empujón brutal te ha derribado..."

El rayo que no cesa

El tiempo entre costuras

Sira Quiroga é a protagonista desta historia. Vive en Madrid coa súa nai, traballa nun prestixioso taller de costura, ten mozo e planea casar con el pero a compra dunha máquina de escribir, despois de quedar sen traballo, cambia o rumbo da súa vida. A partir deste instante, nos momentos previos á Guerra Civil, nada volve ser igual : coñece a unha nova parella, ve por primeira vez ao seu pai, cambia de país...Todos estes incidentes, ademais dunha durísima experiencia amorosa, deixana nunha situación desesperada, soa e sen traballo, en Tánger, da que consigue saír grazas á axuda de varias persoas. Pouco a pouco vai refacendo á súa vida, traballando moito , labrando unha reputación de modista elegante e exclusiva e creando un pasado ficticio que as súas selectas clientas encárganse de divulgar.

Despois de vivir unha serie de experiencias, e de coñecer a persoas influíntes no mundo da política, acepta unha proposta arriscada, regresa a Madrid e alí enfróntase ao seu pasado e é quen de gobernar, por fin, a súa vida.

" [...] Por primera vez en mucho tiempo, tal vez por primera vez en toda mi vida, me sentía orgullosa de mí misma. Orgullosa de mis capacidades y de mi resistencia, de haber superado airosamente las expectativas que sobre mí existían. Orgullosa al saberme capaz de aportar un grano de arena para hacer de aquel mundo de locos un sitio mejor. Orgullosa de la mujer que había llegado a ser " (Páx.604).

• El tiempo entre costuras.
• Autora : María Dueñas.
• Editorial Temas de Hoy, 638 páginas.

Paraíso inhabitado

A soidade, o mundo da infancia e da preadolescencia, a incomunicación, a tenrura...son temas presentes nesta obra de Ana Mª Matute (Barcelona, 1925). Hai tamén unha parte importante de autobiografía, porque Adri é en realidade Ana Mª Matute, cos seus medos e a súa imaxinación. É ela a que busca o cariño dos demais, as caricias da súa nai e a vida que ela quere vivir, a carón de Gavi, de Eduarda, das Tatas, , lonxe da existencia acomodada e superficial da súa familia.

Ó longo da obra percibimos unha fronteira entre o seu mundo e o dos "Xigantes", ó que ela se resiste a pertencer.

"Aquella primera sensación de "nosotros" y "ellos" me persiguió aún durante mucho tiempo; y aún hoy me asalta de cuando en cuando, devolviéndome sombras que acaso no desaparezcan jamás de mi memoria. Tal vez la infancia es más larga que la vida ." ( páxina 66).

• Paraíso inhabitado de Ana Mª Matute
• Editorial Destino, 396 páxinas.

La voz dormida

Este é un deses libros que , dalgún xeito, quedan gravados na nosa memoria. Cóntanos a historia de varias mulleres que no cárcere de Ventas, en Madrid, durante a Guerra civil e a posguerra loitan por defender as súas ideas e a súa dignidade no medio da violencia, das humillacións e o sufrimento. Por ela coñecemos historias persoais durísimas, como a de Tensi, que, despois de dar a luz a unha nena, é fusilada xunto a outras dezaseis persoas; ou a de Tomasa, que perdeu a súa familia sen poder facer nada por ela; ou a de tantas outras víctimas inocentes ( Pepita e Xaime, Felipe, Elvira, Mercedes, Xosé Luis...)

Transcribimos a continuación un fragmento do libro : "Tomasa no pudo despedirse de Hortensia. Acurrucada en su dolor a oscuras, en su celda y en silencio, se niega a dejarse vencer. Nuestra única obligación es sobrevivir, había dicho Hortensia en la última asamblea a la que ella asistió. Sobrevivir. Tomasa no permitirá que el dolor la aplaste contra el suelo. Sobrevivir. Y ronda y ronda. No se lo vamos a poner tan fácil. No. (...) Resistir es vencer" (páx. 236).

. La voz dormida.

. Autora: Dulce Chacón.
. Editorial Punto de Lectura,416 páx.

Outras obras que podes consultar na biblioteca e que tratan esta temática son as seguintes:
- "Os mortos daquel verán" de Carlos Casares.
- " Las bicicletas son para el verano" de Fernando Fernán Gómez (tamén en versión cinematográfica).
- "O lapis do carpinteiro" de Manuel Rivas ( levada ó cine).
- "Tristes armas" de Marina Mayoral.
- "Bajo la fría luz de octubre" de Eloy M. Cebrián.
- "Cielo abajo" de Fernando Marías.
- "Noite de voraces sombras" de Agustín Fernández Paz.
- "Ay,Carmela" de José Sanchís Sinisterra ( levada ó cine por Carlos Saura).
- "Libertarias" ( Dirixida por Vicente Aranda en 1996).
- "La lengua de las mariposas" (Dirixida por José Luis Cuerda en 1999)...

Tristes armas, tristes, tristes.

Lorena Ares Troitiño, de 1º de ESO, recomenda este libro porque…
Tristes armas gustoume moito. É un libro moi bonito onde se conta a historia de dúas rapazas que se teñen que separar de seus pais para marchar a Rusia a salvo da guerra civil española. A historia de dous rapaces namorados que non se atreven a declararse. A dunha muller que sofre a morte do seu home e ten que fuxir do país. Máis historias…
Tamén me gustou a forma que ten a autora de expresar os sentimentos dos personaxes e ademais podemos coñecer un pouquiño de historia sobre a guerra civil española, quen se enfrontou, cando e como…

Tristes armas
Marina Mayoral
Xerais

Noite de voraces sombras

Karina González, de 4º de ESO recomenda este libro porque...

É un libro moi interesante, de feito creo que é un dos meus libros preferidos, xa que combina a intriga co amor, chegando ata á Illa de San Simón grazas a cartas que a protagonista topa.

Informános ademais sobre feitos reais que ocorreron na Guerra Civil e as pésimas condicións de vida dos presos

Noite de voraces sombras

Agustín Fernández Paz

Xerais

Cielo abajo

Alejandro Fernández de 4º B recomenda este libro porque...

Neste libro Fernando Marías cóntanos a historia de Joaquín Dechén e das súas tres Constanzas.
Joaquín, neno orfo, consegue facer realidade o seu soño, chegar a ser aviador e pilotar un avión de combate ao igual que os seus heroes de Plus Ultra.
No transcurso da axitada vida de Joaquín, que comeza na Guerra Civil Española, tópase con xente que o axuda moito, tales como o seu mestre de voo, Cortés, ou os seus hospedadores durante parte da Guerra Civil, a primeira Constanza e o seu marido Ramiro. Este personaxe tamén axuda especialmente a dúas persoas, á segunda Constanza, filla, e á terceira Constanza, neta.
Finalmente, no ano 2002, Joaquín decide rematar coa súa vida tal e como o debería facer un auténtico aviador.

Recoméndovolo porque paréceme un libro moi interesante que nos recorda o pasado de España e do sufrimento que pasaron os combatentes na Guerra Civil.

Cielo Abajo

Fernando Marías

Ed. Anaya